Op 5 mei 1945 werd Nederland bevrijd en daarmee kwam 81 jaar geleden na vijf jaar een einde aan de Tweede Wereldoorlog. Op 4 mei herdenken we de oorlogsslachtoffers, op 5 mei vieren we de vrijheid. In de literatuur is er veel geschreven over oorlogen, waaronder over de Tweede Wereldoorlog. Vandaag heb ik een lijstje van 10 boeken rondom deze oorlog voor je, maar dit is slechts het topje van de IJsberg.

1. Elke dag een druppel gif van Wilma Geldof

Deze auteur heeft meerdere boeken over deze periode in de geschiedenis geschreven, maar ik heb er nog geen enkele van gelezen. Ze staan wel op mijn lijstje. Elke dag een druppel gif vertelt het verhaal van Maarten die elf jaar oud is als de oorlog uitbreekt. Hij is lid van de NSB en dat maakt hem op school het mikpunt van pesterijen. Hij voelt zich pas echt weer gelukkig als hij wordt toegelaten tot de Reichsschule, een “Hitler school”. Als Duitsland capituleert en de oorlog daarmee eindigt, begint die juist voor Maarten. Op zijn negentiende krijgt hij een relatie met Hannie, die fel anti nazi is. Kan hij zijn verleden nog langer verzwijgen of moet hij onder ogen komen wat hij op zijn dertiende heeft gedaan?

2. Het geheime kistje van Elle van Aline van Wijnen

Deze auteur kun je onder andere kennen van haar feelgood romans, maar inmiddels staan er ook drie historische romans op haar naam. Deze hebben allen een link met de Tweede Wereldoorlog. Een andere overeenkomst is dat ze allemaal op mijn TBR staan, en daar schaam ik me voor. De nieuwste in dit rijtje is Tot we elkaar weerzien en is afgelopen maart verschenen. Maar het begon allemaal met Het geheime kistje van Elle. Dit is een historische roman met twee tijdlijnen: die van Ella in 1941 en van Janna in 2013. Als Ella ontkomt aan een razzia in haar geboortedorp in Wit-Rusland, vlucht ze het bos in waar ze wordt opgenomen door een groepje verzetstrijders. Korte tijd voelt ze zich gelukkig, maar dat verandert na de oorlog. Met valse papieren en een nieuwe identiteit vertrekt Ella naar Parijs, waar ze informatie doorsluist over voortvluchtige nazi’s. Inmiddels is Ella Elle en bouwt ze een nieuw leven op. Over haar afkomst zwijgt ze als het graf, iets waar haar kleindochter Janna achterkomt als ze na haar oma’s dood het huis leegruimt. Janna gaat al door een moeilijke periode nadat haar man haar heeft verlaten, en nu vindt ze ook nog spullen die leiden naar een leven waar haar oma nog nooit over heeft verteld. Via Parijs en Wit-Rusland hoopt ze antwoorden te vinden op al haar vragen. Wat heeft oma Elle zo goed voor haar familie in Nederland verborgen weten te houden?

3. Schindlers lijst van Thomas Keneally

Dit is wellicht een van de bekendste boeken over de Tweede Wereldoorlog, al is het maar omdat de film jaarlijks wordt uitgezonden op tv. Wederom een boek dat ik nog nooit heb gelezen, maar waar ik wel op korte termijn verandering in hoop te brengen. Ik hoor gemengde geluiden, men vindt met name de schrijfstijl nit fijn. Dit is het levensverhaal van Oscar Schindler, een Duitse industrieel en zwarthandelaar die in Auschwitz duizenden joden van de dood heeft gered.

4. De verborgen bibliotheek van Warschau van Madeline Martin

In tegenstelling tot de vorige boeken die ik benoem, heb ik deze wel gelezen, maar dan in het Engels. The Secret Book Society verscheen al in 2023 en is het eerste boek dat ik over de oorlog in Oost-Europa las. Zoals de titel al doet vermoeden speelt dit verhaal zich af in Warschau, Polen. Zofia is haar hele leven al gek op lezen en ook in deze onzekere tijd vindt ze troost in boeken. Als de stad door Hitlers troepen onder de voet wordt gelopen, beseft Zofia dat haar geliefde boeken in gevaar zijn. Ze besluit zoveel mogelijk boeken onder het puin vandaan te halen en deze onder te brengen op een veilige plek. Tegelijkertijd richt ze een clandestine boekenclub op om meer mensen die troost zoeken in boeken bij elkaar te brengen. Naarmate de oorlog voortraast, leert Zofia dat het leven gevaarlijk wordt en dat niet iedereen kan vluchten. Een van die mensen is haar vriendin Janina, die zit opgesloten in het Joodse ghetto. Terwijl de bommen vallen, probeert Zofia haar vriendin te redden op de enige manier die ze kan bedenken, met verhalen. Dit is uiteraard niet zonder gevaar voor zichzelf…

5. Ze was 16 van Marlies Allewijn

Een andere auteur die meerdere boeken heeft geschreven die zich ten tijden van de Tweede Wereldoorlog afspelen is Marlies Allewijn. Ze was 16 is het eerste boek dat ik lang geleden van haar las en speelt zich af in Zeeland. Je hoort weinig over de oorlog in dit deel van Nederland, maar ook hier was het niet veilig. Dat bewijst het verhaal van de dan zestienjarige Janna die in 1944 moet werken voor de Duitse militairen die in haar dorp gestationeerd zijn. Als haar vrienden haar vragen “ een klusje op te knappen” zit ze in dubio. Blijft ze werken voor de Duitsers die toch aardig voor haar blijken te zijn, of gaat ze mee in het verzet? Zeventig jaar later moet de zestienjarige ras-Amsterdamse Ise van haar ouders de zomer doorbrengen bij haar oma in dat suffe Zeeuwse dorpje. Als ze een foto van een meisje vindt dat wel heel erg op haar oma lijkt en die aangeeft “dat hele verhaal” met rust te laten, wordt haar zomer misschien toch een stuk interessanter dan ze zich ooit had durven voorstellen.

6. Grondvuur van Mirjam Gielen

Er zijn veel boeken over deze tijdsperiode in de wereldgeschiedenis geschreven, waaronder veel van eigen bodem. Grondvuur van Mirjam Gielen verscheen in 2019 en las ik toen ook. Persoonlijk vond ik het net niet diepgaand genoeg, maar het werpt wel een licht op de situatie in Nijmegen, ook een plaats waar niet veel boeken over vertellen. Op 22 februari 1944 vallen er honderden doden en raken duizenden mensen gewond bij een heftig bombardement op deze stad. Op een dag vindt Julia een doos met brieven van haar oma Ans aan haar overleden zus Corrie waarin ze schrijft over de nasleep van het bombardement en over het leven na de oorlog. Dit maakt Julia nieuwsgierig en ze besluit op onderzoek uit te gaan. Haar oma houdt de kaken echter stijf op elkaar, dus hier schiet Julia niets mee op. Lukt het haar om een decennia oud familiegeheim te achterhalen? Dit verhaal wordt verteld vanuit Julia in het heden, haar moeder Eva in de jaren ’80 en de brieven van oma Ans uit de jaren ’40 en daarna.

7. Hoe klein de wereld is van Carla de Jong en Walter Lucius

Auteur Walter Lucius is enkele jaren geleden overleden, maar er lag nog een onafgemaakt manuscript. Met toestemming van de nabestaanden heeft thriller auteur Carla de Jong dit voltooid. Hoe klein de wereld is is het eindresultaat. Het verhaal speelt zich in de jaren ’40 af op Texel en gaat over een meisje dat een speciale band opbouwt met een Indiase soldaat, tot ergernis van haar vader en haar beste vriend, die een NSB’er is. Hoewel het verhaal mij niet zo erg heeft weten mee te slepen als andere boeken over de oorlog, heb ik toch weer een nieuw perspectief leren kennen.

8. De nachtegaal van Kristin Hannah

Hoewel ik mij het liefst wil focussen op minder bekend werk kan mijn eerste kennismaking met deze auteur niet ontbreken. Volgens de statistieken las ik dit boek in 2018, dus dat is al even geleden. Het smaakte in ieder geval naar meer. De zussen Viann en Isabelle hebben altijd een goede band gehad, ondanks hun verschillen. Terwijl Isabelle in Parijs woont, leidt Viann een rustig leventje op het Franse platteland met haar man en dochtertje. Als de oorlog uitbreekt moet Vian’s man Antoine meevechten. Naarmate de oorlog voortduurt, wordt de band tussen de zussen echter zwaar op de proef gesteld, met mogelijk verregaande gevolgen. Kan Viann haar beste vriendin verraden als het leven van haar kind op het spel staat? En kan Isabelle haar familie verraden om levens te kunnen redden?

9. Het grachtenhuis van Rachel van Charante

Ook deze auteur heeft meerdere historische romans op haar naam staan, zowel over de eerste als de tweede wereldoorlog. Het grachtenhuis is de tweede roman van haar hand en speelt zich af in 1942. Nadat haar verloofde is omgekomen woont Heleen tijdelijk weer op de boerderij van haar ouders in Lochem, maar het platteland verstikt haar en ze kan niet wachten om terug te keren naar Amsterdam. Als ze de kans krijgt om als secretaresse op een advocatenkantoor aan de slag te gaan grijpt ze deze dan ook met beide handen aan. Wat Heleen alleen dan nog niet weet, is dat haar baas voor de Duitsers werkt. Dit zaait twijfels bij haar, want wil ze wel voor zo iemand werken? Maar dan beseft Heleen dat ze op deze manier ook kan helpen. Via via raakt ze betrokken bij het verzet. Een levensgevaarlijke periode breekt aan en terwijl ze niemand meer écht kan vertrouwen, moet Heleen cruciale keuzes maken om de mensen van wie ze houdt te helpen.

10. De verloren kinderen van Diney Costeloe

Deze roman speelt zich niet af tijdens de oorlog, maar gaat vooral over de keuzes die daarna worden gemaakt. In 1948 zijn Rita en Rosie Stevens pas negen en vijf jaar oud als hun moeder Mavis, een oorlogsweduwe, zwanger raakt van de gewelddadige Jimmy. Hij stelt haar voor de keuze: als zij met hem wil trouwen om hun zoon te erkennen, moet ze haar dochters opgeven. Mavis is onzeker en denkt het juiste te doen door Rita en Rosie over te dragen aan een weeshuis. Wat Mavis echter niet weet, is dat dit weeshuis kinderen vanuit Engeland naar Australië stuurt om “een nieuw leven op te bouwen”. Rita en Rosie maken deel uit van de eerste groep kinderen en Mavis kan hier niets meer tegen doen. Lukt het de meisjes om een nieuw leven op te bouwen of zal het gemis van hun thuis in Engeland altijd blijven?

Zoals eerder al aangegeven is dit slechts een kleine greep uit de talloze boeken die over de Tweede Wereldoorlog zijn verschenen. Heb jij een van deze gelezen?

Het is Koningsdag en behalve een extra dag vrij heb ik hier eigenlijk helemaal niets mee. Ja, vroeger zat ik uiteraard op de rommelmarkt, maar dat is al lang niet meer zo. Ook lees ik weinig origineel Nederlandstalige boeken, eigenlijk te weinig. Toch maak ik vandaag een lijstje met tips, want wat is er nou mooier dan origineel Nederlandstalige boeken in de spotlight zetten op Koningsdag? Ik heb hierbij geen onderscheid gemaakt tussen Nederlandse en Vlaamse auteurs, dat was net iets te lastig. Vlaams is immers ook Nederlands en ook deze boeken krijgen te weinig aandacht, zeker in een tijd waarin steeds meer mensen Engels lezen. Ik probeer zoveel mogelijk boeken te pakken die ik zelf al heb gelezen of die op mijn TBR staan, maar niet al te bekend zijn. Kijk je mee?

Schaduw van de zon van Stephanie Holm

Laat ik meteen maar beginnen met een spiksplinternieuw boek, want deze origineel Nederlandstalige fantasy is nog maar net verschenen. En ja, hij maakt mij toch heel nieuwsgierig.

Treed binnen in het zonnerijk, waar de drie zwevende steden Hamon, Bhit en Rayan het voor het zeggen hebben. Twee jaar geleden werd prinses Lizz uit Hamon, Mells beste vriendin, tijdens haar Bruidsvlucht vermoord door onderdanen uit het Schaduwrijk. Ondanks deze tragedie wordt de traditie, een brute race waarin alle Dharren uit het Zonnerijk naar de nieuwe troonopvolgster vliegen om met haar te trouwen, dit jaar weer voortgezet. De eerste zeven Dharren die haar bereiken zullen gekroond worden tot haar echtgenoten – haar Eega’s. Hoewel dit de droom is van iedere Dhar, heeft Mell zich na het verlies van Lizz voorgenomen om nooit meer mee te doen. Maar helaas kan hij niet aan zijn plicht als inwoner van Hamon ontsnappen. Wat begint als een spannende race ontaardt al snel in een bloedbad. Als Mell prinses Yfera uit Bhit als eerste bereikt, treft hij haar vastgebonden aan. Samen weten ze de race te ontvluchten, door af te dalen naar het gevreesde Schaduwrijk. Opgejaagd in dit duistere woud ontdekken ze dat in de schaduwen geheimen verborgen liggen die nooit aan het licht mogen komen. Niet alleen zij, maar het hele Zonnerijk is in gevaar.

Het hart van Weshley Castle van marina Folkers

Toegegeven, ik moet dit boek nog lezen, maar er komt steeds iets tussen. Het is ook al jaren geleden dat ik een boek van Marina Folkers voorbij heb zien komen, ik ben benieuwd of deze auteur nog boeken uitbrengt of het even wat rustiger aan doet. Ik heb wel andere boeken van Folkers gelezen, maar dit is een historische roman.

Engeland, ten tijde van Hendrik de Achtste. Aleyah is gelukkig met het rondreizende bestaan van haar volk, ook al is dit leven niet makkelijk. Op een nacht slaat het noodlot toe en alleen Aleyah en haar beste vriend Manitas weten te ontkomen aan een brute moordpartij. Ze belanden in een herberg waar Aleyah moet dansen voor de gasten, in ruil voor wat eten en een slaapplek in de stallen. Op een avond ontmoet ze een man die haar niet onberoerd laat. Deze graaf lijkt ook alleen maar oog voor haar te hebben. Maar dan komt Aleyah erachter dat hij de graaf van Weshley is, de man die achter de aanval op haar familie zat. Ze trekt naar Londen, maar de graaf raakt ze niet zomaar kwijt…

Fataal spel van Chinouk Thijssen

Zeg je young adult thrillers, dan zeg je Chinouk Thijssen. Ja, er zijn ook andere auteurs binnen dit genre, maar deze boeken zijn lang niet zo spannend als bijvoorbeeld Fataal spel. Ik heb gewoon maar een boek gepakt, want de keuze is reuze. Ik heb dit boek ook gelezen, al is het wel wat jaartjes geleden.

Wat voor een ziek spelletje is dit? Nadat haar zusje Jessie is ontvoerd, stuurt de kidnapper allerlei opdrachten naar Carmen. Alleen als ze gewillig meespeelt en alle raadsels oplost, zien de twee meiden elkaar nog terug. Althans, dat is wat de dader beweert. Samen met haar vrienden voert Carmen de bevelen uit, maar de uitdagingen worden steeds extremer en gevaarlijker. Hoe ver zal ze gaan om haar zus te redden?

Vlinder van Martine Kamphuis

En nog een young adult boek, en dit is een toevallige vondst. Ik las dit boek ook al enkele jaren geleden en had geen enkel idee wat ik hiervan kon verwachten. Dat het zo heftig zou zijn en psychische problemen bespreekbaar zou maken, had ik nooit verwacht. Toch hield het mij continu geboeid. Lees hier mijn recensie van Vlinder van.

Farida heeft het moeilijk als haar beste vriendin haar vriend wil inpikken. Dan ontmoet ze Tess, een meisje dat er net zo eenzaam uitziet als Farida zich voelt. Tess blijkt nog veel grotere problemen te hebben: ze is opgenomen in een psychiatrische kliniek na de dood van haar vriendin Vlinder. Farida wil Tess helpen om dit te verwerken en gaat daarom op onderzoek naar Vlinders verleden. Dan wordt Tess door een onbekende in elkaar geslagen. Is dit Farida’s schuld? Op het moment dat Farida bijna de laatste puzzelstukjes van het mysterie aan elkaar legt, ontdekt ze hoe gevaarlijk haar speurwerk is…

Grenzeloos van Lis Lucassen

Een new adult tweeluik waarin Nederlandse uitwisselingsstudenten naar Californië vertrekken voor hun studie? Count me in! Ik las deze serie jaren geleden dan ook met veel plezier. Grenzeloos is het eerste boek en ik raad niet aan om deze twee los van elkaar te lezen. Begin je bij Genadeloos, dan krijg je genadeloos grote spoilers voor dit eerste deel naar je hoofd geslingerd.

Lis Lucassen, de populairste New Adult-auteur van Nederland, brengt met ‘Grenzeloos’ het eerste deel van een tweeluik over de eenentwintigjarige Rebecca. Zij verruilt het leven in Nederland voor dat aan een Amerikaanse universiteit. Lis Lucassen schreef met veel vaart een spannend en sexy boek. ‘Grenzeloos’ is New Adult met een Amerikaanse setting en een Nederlands sausje.

De roadtrip van Khalid Boudou

Wie kent Pizza Maffia niet? Ruim twee decennia geleden waren dit boek en de verfilming ervan erg populair. Ik ben wel naar de film geweest, maar heb het boek nooit gelezen. Recent heeft deze auteur een nieuw boek uitgebracht en deze staat nog op mijn TBR.

Sami en zijn opa dragen allebei een schuld met zich mee. Sami een geldschuld, zijn opa een schuld aan zijn geboortedorp waarover hij niks los wil laten. Op een dag neemt Sami’s opa hem mee naar een oude loods waarin hij een oldtimer heeft opgeslagen: een Ferrari Dino uit 1976. Hij vraagt Sami om hem te helpen met de laatste reparaties en doet hem een voorstel: hij betaalt zijn geldschulden af, als Sami zijn chauffeur wil worden. Hij wil samen met hem zijn laatste reis naar Marokko maken. Wat volgt is een bijzondere roadtrip waarin ze meer dan alleen een generatiekloof weten te overbruggen.

Joodse buren van Maria Boonzaaijer

Ik kan mij nog goed herinneren dat ik nooit aan dit boek wilde beginnen, want het sprak me zogenaamd niet aan. Ja ja, die hebben we eerder gehoord. Dus ik pakte het maar op en kon niet stoppen met lezen. Het verhaal speelt zich af tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar toch is dit een beetje een vergeten roman.

Amsterdam 1943. Op een zondagmorgen snelt Josefien Langeveldt, moeder van acht kinderen, met haar doodzieke baby Lise naar de huisarts. Onderweg stuit ze op een razzia. Een radeloze jonge vrouw probeert haar zuigeling in Josefiens armen te leggen: ‘Red mijn dochtertje!’ Josefien vlucht in paniek weg. Haar weigering om te helpen blijft Josefien achtervolgen tot ver na de oorlog, als er beneden haar Joodse buren komen wonen. Een familieroman over diepe vriendschap, een geheime liefde, verraad, en de impact van de oorlogsjaren. Tegen de achtergrond van de bezettingstijd en de jaren vijftig, de tijd van wederopbouw, verzuiling, grote gezinnen, het rijke roomse leven en strikte fatsoensnormen.

In het vervloekte hart van Rima Orie

‘Dit is een van de beste Nederlandstalige fantasy die ik ooit heb gelezen.’ Dit scheef ik alweer in 2022 in mijn recensie van dit boek. Inmiddels is het 2026 en is het vervolg, Onze versplinterde zielen, eindelijk uit. Omdat dit boek spoilers van het eerste deel bevat, kan ik deze natuurlijk niet benoemen. Lees hier mijn recensie van In het vervloekte hart.

Oermonsters, wraakgeesten, bloedkinderen. Allemaal arriveren ze tijdens de bloedmaan. Allemaal vormen ze een gevaar voor de mensheid. Priya Chkadhari heeft een groot geheim: ze is een bloedkind, geboren tijdens de bloedmaan, en heeft daardoor bijzondere krachten. Priya leeft een zo onopvallend mogelijk leven om niet ontdekt te worden, want bloedkinderen worden gezien als monsters die moeten worden vermoord. Het is benauwend, maar ze lijkt niet aan haar lot te kunnen ontsnappen. Als Priya op een dag de kans krijgt om een plek te bemachtigen als student in Kuwatta – het grootste militaire fort van het land – grijpt ze die met beide handen aan. Een plek in Kuwatta zou een nieuw leven voor Priya kunnen betekenen. En alles is beter dan haar leven in Disin. Tot haar verbazing blijken haar krachten in Kuwatta als gave in plaats van als vloek te worden beschouwd. Ze ontmoet er andere bloedkinderen, allemaal met hun eigen krachten, en wordt getraind om mee te kunnen vechten in de guerillaoorlog tegen de kolonisten die Awaran al eeuwenlang in zijn greep houdt. Alleen komt Priya er al snel achter dat er zich ook een groot gevaar in het vervloekte hart van Kuwatta zélf schuilhoudt… Trigger warning Dit boek bevat inhoud die door lezers als schokkend ervaren kan worden, zoals: emotionele mishandeling, (kinder)moord, marteling, menselijke experimenten, verminking, racisme, discriminatie, buitensporig geweld en oorlogsgeweld.

Frambozenzomer van Lucas Versteeg

Laat je niet direct afschrikken door de titel of de achterflap, want dit boek is zo veel meer dan dat. Het kaart belangrijke thema’s aan zoals jezelf kunnen, durven en mogen zijn, en je eigen identiteit ontdekken. Het zomerkamp om af te vallen klinkt heftig, maar dat draagt juist bij aan de ontwikkeling van de personages. Let op! Is dit wel een trigger voor jou? Dan kun je dit boek misschien beter overslaan en naar het volgende kopje scrollen. Lees hier mijn recensie van Frambozenzomer.

De creatieve Thomas verheugt zich op het teken- en schilderkamp waar hij in de vakantie heen zal gaan, maar zijn ouders blijken andere plannen te hebben. Zij hebben hem achter zijn rug om opgegeven voor een zomerkamp voor jongeren om een gezondere levensstijl te ontwikkelen. Thomas heeft altijd al problemen gehad met zijn gewicht en is hier erg onzeker over. Toch besluit hij naar het kamp te gaan, ook al voelt hij zich verraden door zijn ouders. Zomers kunnen soms verrukkelijke verrassingen in petto hebben. Op het kamp ontmoet Thomas Fender, de knappe zoon van de kampleidster. Fender is net klaar met zijn eindexamen en helpt voor het eerst mee op het kamp. Hij is alles wat Thomas ooit hoopt te zijn: slank, zelfverzekerd en… uit de kast. Er lijkt iets tussen hen op te bloeien, maar durft Thomas zijn onzekerheden opzij te zetten en aan Fender te vertellen wat hij echt voor hem voelt?

Door jou ben ik mij van Hinke van Abbema

Boeken met het christendom in de hoofdrol zijn negen van de tien keer niet aan mij besteed. Dit veranderde wel toen ik de achterflap van dit verhaal las, want hier zit meer diversiteit in. Hoe ga je om met homoseksualiteit als je christen bent en wekelijks naar de kerk gaat? Van Abbema maakt dit op zo’n manier bespreekbaar dat dit ook voor mensen die niet kerkelijk zijn prettig leest en weet te boeien. Haar andere boeken, Ik geloof in jou en Mijn toekomst is Roos, zijn ook zeker aanraders en behandelen evengoed diversiteit.

‘Door jou ben ik mij’ van Hinke van Abbema is het liefdesverhaal van Jona en Marouan, twee Rotterdamse tienerjongens. Als Jona met zijn broertje Lucas bij een voetbalwedstrijd de Marokkaanse Marouan ontmoet, is hij geïntrigeerd door zijn sprankelende karakter. Jona en Marouan worden goede vrienden, en Jona kan er niet meer omheen: hij is verliefd. Wat nu? Niemand weet dat hij op jongens valt, behalve een paar van zijn beste vrienden. Jona zit in de knoop en weet niet hoe hij zijn liefde voor Marouan moet combineren met zijn christelijke opvoeding. Hoe zullen zijn ouders reageren? Mag hij wel, kán hij wel homo zijn? Hinke van Abbema (Rotterdam) is theoloog en houdt van schrijven. Ze gaat regelmatig voor in kerkdiensten en is in Rotterdam werkzaam als pionier onder zinzoekers. Met dit liefdesverhaal wil ze de diversiteit van Gods goede schepping laten zien.

Ik kan eigenlijk nog wel even doorgaan, want er is zo ontzettend veel meer van eigen bodem dat te weinig aandacht krijgt. Ik heb geprobeerd zo divers mogelijke boeken te kiezen, maar ik begrijp dat ik niet iedereen tevreden kan stellen. 

Heb jij een van deze boeken gelezen of welke spreekt jou aan?