De Iraans-Amerikaanse auteur Marjan Kamali is een auteur wiens boeken De boekwinkel van Teheran en Sneeuwvlokken in Teheran ik eerder al met plezier las. Toen niet heel lang geleden mijn oog op haar nieuwste boek The Lion Women of Tehran viel, was mijn interesse dan ook direct gewekt. Toch pakte ik het niet op, want ik wachtte op een Nederlandse vertaling. Deze blijft tot noch toe uit, dus ik besloot het dan maar in het Engels te luisteren. Was dit een goede beslissing?

Over het boek

The Lion Women of Tehran van Marjan Kamali
Uitgegeven door Gallery Books op 2 juli 2024
Pagina’s: 327
ISBN: 9781668036587
Genres: Historische fictie, Literatuur & romans

From the nationally bestselling author of the “powerful, heartbreaking” (Shelf Awareness) The Stationery Shop, a heartfelt, epic new novel of friendship, betrayal, and redemption set against three transformative decades in Tehran, Iran.

In 1950s Tehran, seven-year-old Ellie lives in grand comfort until the untimely death of her father, forcing Ellie and her mother to move to a tiny home downtown. Lonely and bearing the brunt of her mother’s endless grievances, Ellie dreams of a friend to alleviate her isolation.

Luckily, on the first day of school, she meets Homa, a kind, passionate girl with a brave and irrepressible spirit. Together, the two girls play games, learn to cook in the stone kitchen of Homa’s warm home, wander through the colorful stalls of the Grand Bazaar, and share their ambitions for becoming “lion women.”

But their happiness is disrupted when Ellie and her mother are afforded the opportunity to return to their previous bourgeois life. Now a popular student at the best girls’ high school in Iran, Ellie’s memories of Homa begin to fade. Years later, however, her sudden reappearance in Ellie’s privileged world alters the course of both of their lives.

Together, the two young women come of age and pursue their own goals for meaningful futures. But as the political turmoil in Iran builds to a breaking point, one earth-shattering betrayal will have enormous consequences.

Written with Marjan Kamali’s signature “evocative, devastating, and hauntingly beautiful” (Whitney Scharer, author of The Age of Light) prose, The Lion Women of Tehran is a sweeping exploration of how profoundly we are shaped by those we meet when we are young, and the way love and courage transforms our lives.

Mijn recensie

Voor het lezen

Ondanks dat dit het type boek is dat mij normaliter erg goed bevalt en dat mij meteen prikkelde bij het zien van de titel en het lezen van de flaptekst, wist ik niet zo goed wat ik kon verwachten. Het thema is belangrijk en het is alleen maar puur toeval dat ik nou juist nu dit boek lees terwijl alle ogen op Iran gericht zijn vanwege de politieke situatie aldaar. Ik was vooral benieuwd of dit boek mij uit een soort van leesdip kon halen waar ik de afgelopen periode weer een beetje in zat, maar ook of het feit dat ik eerder werk van deze auteur in het Nederlands las en dit boek nu dus in het Engels, verschil zou maken. Dit boek is zonder enige intentie op mijn TBR voor maart belandt, maar het sluit wel aan bij Internationale Vrouwendag.

Personages

In dit boek volgen we twee vrouwen vanaf hun kindertijd, Ellie en Homa. Het verhaal begint in 1981 wanneer Ellie een brief ontvangt van haar jeugdvriendin Homa, die ze zeventien jaar geleden voor het laatst heeft gesproken. De toon van de brief is nogal urgent en Ellie weet niet goed wat te doen. Vervolgens maakt de auteur een sprong terug in de tijd naar de jaren ’50, naar het begin van het verhaal van de vriendschap tussen Ellie en Homa. Gaandeweg wordt duidelijk hoe deze vriendschap zich in de daaropvolgende decennia ontvouwt. Na de dood van haar vader raken Ellie en haar moeder hun welvaart en status kwijt, waardoor ze moeten verhuizen naar een armere buurt in Teheran. Hier ontmoet ze Homa, en de twee zijn onafscheidelijk. Ze verliezen elkaar meermaals uit het oog, het verschil in levensstijl en opvoeding was hier debet aan. Toch blijft hun vriendschap standvastig en dat heeft voornamelijk te maken met hun gezamenlijke idealen. Ook al was ik niet zo’n fan van Homa, toch haalt ze het beste in Ellie naar boven. Waar de eerste helt van deze roman zich vooral focust op Ellie, wisselt de auteur in de tweede helft wat vaker van perspectief. Hierdoor zie je dat beide personages goed zijn uitgewerkt wat hen interessant maakt om vanuit te lezen. Deze manier van vertellen is belangrijk voor de verdere verloop van het verhaal.

Schrijfstijl

Kamali heeft een prettige en toegankelijke schrijfstijl die je direct mee het verhaal in neemt. Het wisselen van perspectief in de tweede helft van deze roman is een waardevolle toevoeging en was niet verwarrend. Het nodigt uit om meer te weten te komen over Ellie en Homa en maakt het tegelijkertijd lastig om het boek aan de kant te leggen. Het luisterboek draagt hier zeker aan bij. Ik ben altijd wat voorzichtig met het oppakken van luisterboeken met voor mij onbekende voorlezers, maar deze voorzichtigheid bleek hier ongegrond. Beide voorlezers Mohzan Navabi en Nikki Massoud brengen het verhaal tot leven. De auteur maakt regelmatig gebruik van Perzische woorden en uitdrukkingen en alleen voorlezers met kennis van de taal kunnen dit verhaal goed overbrengen. Het is dan ook aannemelijk dat beide van Iraanse komaf zijn.

Plot

Een andere reden waarom ik volledig in dit verhaal werd meegezogen is de thematiek die de auteur blootlegt. De titel verklaart het al, het verhaal gaat over de rechten van vrouwen in Iran. Dit begint al in de jaren ’50, want als meisje van nog maar zeven jaar oud merkt Ellie al dat er veel van haar verwacht wordt als vrouw. Ze moet zich netjes gedragen en wordt veel meer in de gaten gehouden dan jongens en mannen. Dit heeft deels te maken met haar conservatieve opvoeding. Door gebeurtenissen zijn Ellie en haar familie hun welvaart en status kwijtgeraakt waardoor ze in een armer deel van Teheran leven. Haar moeder kijkt op haar buurtgenoten neer en dat is dus waarom Ellie zich veel vrijer voelt bij Homa en haar familie. Naarmate de jaren verstrijken verandert er weer veel in Ellie haar jonge leven waardoor ze de rest van haar jeugd in een bubbel doorbrengt. Homa weet deze bubbel keer op keer door te prikken en door hun vriendschap leert Ellie gaandeweg steeds meer voor zichzelf en andere vrouwen op te komen. Sterker nog, ze leert meer over de wereld. Beide hoofdpersonen vechten voor gelijkheid voor vrouwen en voornamelijk voor hun rechten. Dit vergt moed en doorzettingsvermogen, dit wordt naarmate het verhaal vordert steeds duidelijker. Kamali schets met deze roman een portret van de rechten van Iraanse vrouwen door de decennia heen, waarin belangrijke momenten uit de tweede helft van de twintigste eeuw worden belicht. Het hoofdverhaal speelt zich af van de jaren ’50 tot de jaren ’80 om te eindigen met een epiloog in 2022 waarin de dan actuele situatie in het land wordt benoemd. In dat jaar was er een nieuwe golf aan protestbewegingen tegen de onderdrukking van vrouwen door het Iraanse regime. Deze thematiek en de manier waarop de hoofdpersonen vechten voor hun rechten is ronduit intrigerend, maar ook belangrijk omdat dit helaas nog steeds nodig is.

Eindoordeel

Als je één boek wil oppakken deze maand, laat het dan The Lion Women of Tehran van Marjan Kamali zijn. Niet alleen vanwege het bespreken van rechten van vrouwen, maar ook om een goed beeld te krijgen van de politieke situatie in Iran. Deze is helaas nog steeds actueel. De personages zijn goed uitgewerkt en door het verschil in welvaart en status is hun beider kijk op de wereld goed zichtbaar. Dit verhaal maakt duidelijk dat, ook al ben je van verschillende komaf, je wel gezamenlijk kunt vechten voor een groter doel. De tijdsperiode waarin deze roman zich afspeelt was roerig, er gebeurt veel waardoor je continu verder wilt blijven lezen. Het luisterboek is zeker aan te bevelen, maar een Nederlandse vertaling zou nog beter zijn.